آنچه در این مطلب میخوانید:
- بررسی دقیق علت افتادگی پلک
- افتادگی پلک (پتوز) به دلیل ضعف یا کشیدگی عضله بالابرنده پلک در شما ایجاد میشود.
- افزایش سن، ژنتیک، ضربه و استفاده مداوم از لنز تماسی از علتهای مشترک این عارضه در هر دو جنس هستند.
- تغییرات هورمونی، نازکتر بودن پوست و استفاده مکرر از لوازم آرایشی، دلایل اصلی بروز پتوز در زنان محسوب میشوند.
- ضخامت بیشتر پوست، قرارگیری در معرض نور خورشید و آسیبهای شغلی، بیشترین تاثیر را بر افتادگی پلک مردان دارند.
- جراحی ترمیم پتوز و عمل بلفاروپلاستی، قطعیترین و موثرترین روشهای درمانی برای بهبود ظاهر و دید شما هستند.
افتادگی پلک یا پتوز یکی از مشکلات شایع در ناحیه چشم است که علاوه بر تغییر در ظاهر، میتواند میدان بینایی شما را نیز با محدودیتهای جدی مواجه کند. این عارضه اگرچه در هر دو جنس دیده میشود، اما علت افتادگی پلک زمینهای، سرعت پیشرفت و علائم آن در زنان و مردان تفاوتهای محسوسی دارد.
شناخت دقیق تفاوتهای ساختاری، هورمونی و محیطی به شما کمک میکند تا علت اصلی بروز این مشکل را بهتر تشخیص دهید و روش درمانی مناسبتری را برای بازیابی سلامت و زیبایی چشمهای خود انتخاب نمایید.
افتادگی پلک (پتوز) چیست و چگونه ایجاد میشود؟
افتادگی پلک چیست؟ به طور کلی افتادگی پلک که در زبان پزشکی پتوز نامیده میشود، وضعیتی است که در آن لبه پلک بالایی شما پایینتر از جای طبیعی خود قرار میگیرد. این مشکل میتواند در یک چشم یا هر دو چشم شما دیده شود و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. برای درک بهتر این موضوع، باید با ساختار پلک آشنا شوید.
پلک بالایی شما از چند لایه پوست نازک، بافت ماهیچهای و چربی تشکیل شده است. مهمترین بخش این ساختار، عضله بالابرنده پلک است که وظیفه باز نگهداشتن چشم شما را بر عهده دارد. وقتی این عضله ضعیف میشود یا به هر دلیلی از محل خود جدا میگردد, پلک شما به تدریج پایین میآید و حالت افتادگی پیدا میکند.
در بررسی علت افتادگی پلک باید بدانید عوامل متعددی در ایجاد این حالت نقش دارند. گاهی علت پتوز، کاهش خاصیت ارتجاعی پوست و بافت همبند ناحیه چشم است که با افزایش سن رخ میدهد. در برخی موارد نیز آسیب به عصب این عضله یا ضعف عضلانی ناشی از بیماریهای زمینهای، عامل اصلی افتادگی پلک شما خواهد بود.
Ptosis can occur later in life (acquired ptosis) if the muscles or ligaments that normally raise your eyelid are weakened by injury or disease. Sometimes, the drooping is a result of damage to the nerves that control your eyelid muscles.
افتادگی پلک میتواند در سنین بالاتر (پتوز اکتسابی) در صورتی رخ دهد که عضلات یا رباطهایی که معمولا پلک شما را بالا میبرند، در اثر آسیب یا بیماری ضعیف شوند. گاهی اوقات، این افتادگی نتیجه آسیب به اعصابی است که عضلات پلک شما را کنترل میکنند.
به نقل از سایت clevelandclinic
علتهای مشترک افتادگی پلک در زنان و مردان
افتادگی پلک یا پتوز فارغ از جنسیت، میتواند بر اثر عوامل بیولوژیکی و محیطی گوناگونی در شما ایجاد شود. شناخت این عوامل مشترک به شما کمک میکند تا منشا بروز این عارضه را دقیقتر شناسایی کنید. اصلیترین انواع علت افتادگی پلک در زنان و مردان عبارتند از:
- کاهش کشسانی پوست و پیری طبیعی: با افزایش سن، میزان تولید کلاژن و الاستین در بافت اطراف چشم شما کاهش مییابد. این روند سبب شلشدگی پوست و کشیدگی عضله بالابرنده پلک میشود.
- عوامل ژنتیکی و وراثت: در صورتی که سابقه افتادگی پلک در خانواده شما وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به این عارضه به دلایل ساختاری و آناتومیک در شما بیشتر خواهد بود.
- استفاده طولانیمدت از لنزهای تماسی: گذاشتن و برداشتن مداوم لنزهای سخت یا نرم میتواند به مرور زمان باعث کشیدگی و جدایی بافت عضله بالابرنده از پلک شما شود.
- آسیبهای فیزیکی و ضربه: وارد آمدن هرگونه ضربه به ناحیه چشم یا پلک میتواند به عضلات و اعصاب این بخش آسیب بزند و منجر به پتوز شود.
- عوارض ناشی از جراحیهای چشمی: انجام جراحیهایی مانند آبمروارید یا لیزیک ممکن است به دلیل استفاده از ابزارهای نگهدارنده پلک، بهطور موقت یا دائمی باعث ایجاد افتادگی پلک در شما گردد.
- اختلالات عصبی و بیماریهای زمینهای: آسیب به اعصاب کنترلکننده پلک بر اثر بیماریهایی مانند دیابت، سکته مغزی یا بیماری میاستنی گراویس، بر عملکرد درست پلک شما تاثیر منفی میگذارد.
آگاهی از این موارد به شما امکان میدهد تا در صورت مشاهده اولین علائم، جهت تشخیص دقیق به پزشک متخصص مراجعه کنید.
آیا دلایل افتادگی پلک در زنان و مردان با یکدیگر متفاوت است؟
در بررسی علت افتادگی پلک باید بدانید پاسخ کوتاه به این پرسش مثبت است. اگرچه ساختار کلی آناتومی پلک در انسانها یکسان است، اما دلایل زمینهای و عوامل محرک افتادگی پلک در زنان و مردان تفاوتهای مشخصی دارند. عامل اصلی افتادگی پلک در هر دو جنس به ضعف یا کشیدگی عضله بالابرنده مربوط میشود، اما سبک زندگی، تفاوتهای هورمونی و ویژگیهای بافتی سبب میشوند که مسیر ایجاد این عارضه در خانمها و آقایان یکسان نباشد.
پوست ناحیه اطراف چشم در زنان نسبت به مردان به مراتب نازکتر و حساستر است. به همین دلیل، نوسانات هورمونی در دورههایی مانند یائسگی، بارداری و همچنین استفاده مستمر از لوازم آرایشی و پاککنندهها، تاثیر مستقیم و سریعی بر بافت پلک زنان میگذارند.
در مقابل، مردان پوستی ضخیمتر دارند اما به دلیل قرارگیری بیشتر در محیطهای کاری پرخطر، تابش مستقیم نور خورشید و توجه کمتر به مراقبتهای پوستی، معمولا با افتادگیهای ناشی از تخریب کلاژن متفاوت است؟ به همین علت نیز بلفاروپلاستی مردان و زنان کمی متفاوت است.
بنابراین، شما هنگام بررسی علت افتادگی پلک خود باید علاوه بر عوامل عمومی مانند افزایش سن و ژنتیک، تفاوتهای فیزیولوژیکی و رفتاری مختص به جنسیت خود را نیز مدنظر قرار دهید تا روش تشخیصی و درمانی مناسبتری برای شما تعیین گردد.
عوامل اختصاصی موثر بر افتادگی پلک در زنان
افتادگی پلک در زنان تحت تاثیر ویژگیهای بیولوژیکی و الگوهای رفتاری خاصی رخ میدهد که مختص بانوان است. بافت پوست ناحیه چشم در خانمها به طور طبیعی ضخامت کمتری دارد و نسبت به محرکهای بیرونی و تغییرات درونی حساستر عمل میکند. به همین دلیل، شما ممکن است در مراحل مختلف زندگی خود بر اثر عوامل هورمونی و مراقبتی با شلشدگی زودرس بافت پلک مواجه شوید.
در بررسی علت افتادگی پلک باید بدانید تغییرات شدید در سطح ترشح هورمون استروژن که در دورههایی نظیر بارداری، شیردهی و یائسگی روی میدهد، روند ساخت کلاژن را در بافتهای نگهدارنده پلک شما کند میکند. علاوه بر این، استفاده روزمره از محصولات آرایشی و شیوههای پاککردن آنها، فشارهای مکانیکی مکرری را به پوست و عضله بالابرنده چشم شما تحمیل مینماید.
مهمترین عوامل اختصاصی موثر بر افتادگی پلک در زنان شامل موارد زیر است:
- کاهش سطح هورمون استروژن در دوران یائسگی
- نوسانات هورمونی شدید طی دوران بارداری
- مالش و کشش مداوم پلک هنگام استفاده و پاککردن آرایش چشم
- استفاده مداوم و غیراصولی از مژه مصنوعی و چسبهای مربوطه
- نازکتر بودن مادرزادی پوست و بافت همبند اطراف چشم
- کاهش سریعتر ذخایر کلاژن و الاستین در مقایسه با بافت مردانه
- انجام اقدامات زیبایی غیرتخصصی و تزریقهای نامناسب در اطراف چشم
پس اگر قصد استفاده از خدمات بلفاروپلاستی سرپایی را دارید، بهتر است این موارد را در نظر بگیرید.
دلایل اصلی بروز افتادگی پلک در مردان
وقتی درباره علت افتادگی پلک صحبت میکنیم، باید بدانید افتادگی پلک در آقایان معمولا ریشه در ویژگیهای ساختاری پوست، شرایط محیطی و الگوهای شغلی دارد. پوست پلک و ابرو در مردان ضخیمتر و متراکمتر از زنان است و حجم بافت چربی و عضلانی بیشتری در این ناحیه قرار دارد. این وزن بیشتر در کنار ضعیف شدن تدریجی بافتهای نگهدارنده با افزایش سن، میتواند سبب کشیدگی و افتادگی شدیدتر پلک در شما شود.
علاوه بر ساختار آناتومیک، سبک زندگی و میزان محافظت از پوست نیز نقشی اساسی در بروز این عارضه در مردان ایفا میکند. قرار گرفتن طولانیمدت در محیطهای باز و تابش مستقیم پرتوهای فرابنفش خورشید بدون استفاده از عینک آفتابی یا کرمهای محافظ، سرعت تخریب رشتههای الاستین و کلاژن را در بافت چشم شما افزایش میدهد. همچنین بیتوجهی به علائم اولیه پتوز سبب میشود که آقایان معمولا در مراحل پیشرفتهتر به پزشک مراجعه کنند.
اصلیترین دلایل بروز افتادگی پلک در مردان عبارتند از:
- ضخامت بیشتر پوست و سنگینی بافت چربی در ناحیه پلک و ابرو
- قرارگیری طولانیمدت در معرض نور مستقیم خورشید و آسیبهای ناشی از اشعه UV
- اشتغال در مشاغل سنگین، صنعتی یا محیطهای دارای گرد و غبار شدید
- استفاده کمتر از محصولات مراقبت از پوست و عینکهای آفتابی استاندارد
- انجام فعالیتهای بدنی پرفشار و احتمال بالاتر بروز آسیبها و ضربههای فیزیکی به چشم
- افتادگی همزمان و شدیدتر بافت ابرو (پتوز ابرو) و تحمیل فشار اضافه بر پلک بالایی
- شیوع بالاتر برخی بیماریهای عروقی و زمینهای موثر بر اعصاب چشمی
تفاوت در علائم و شدت پتوز بین دو جنس
در بررسی علت افتادگی پلک باید بدانید نشانهها و میزان شدت افتادگی پلک در زنان و مردان به دلیل تفاوتهای ساختاری بافت صورت و الگوهای رفتاری، به شکلهای متفاوتی بروز پیدا میکند. در زنان، به دلیل نازکتر بودن لایه پوست، شلشدگی و ایجاد چینوچروکهای اضافه روی پلک خیلی زودتر جلب توجه مینماید.
شما ممکن است در مراحل اولیه فقط با سنگینی خفیف پلک، دشواری در آرایش چشم یا احساس خستگی در پایان روز مواجه شوید و به همین علت معمولا خانمها سریعتر از آقایان به دنبال راهحلهای درمانی میروند. در مقابل، مردان به دلیل داشتن بافت پوستی متراکمتر و قرارگیری پایینتر ابروها، اغلب با افتادگی شدیدتر و پنهانتری روبرو میشوند.
این سنگینی بافت در آقایان بیشتر به شکل کاهش واقعی میدان دید فوقانی و جانبی، خستگی مداوم عضلات پیشانی ناشی از تلاش برای باز نگهداشتن چشم و سردردهای پیاپی ظاهر میگردد. از آنجا که مردان کمتر به تغییرات ظاهری اولیه توجه میکنند، هنگام مراجعه به پزشک معمولا افتادگی پلک در وضعیت پیشرفتهتری قرار دارد و روی دید روزمره و عملکرد کاری آنها اثر منفی گذاشته است.
بنابراین، شناخت شدت و علائم این عارضه به شما امکان میدهد تا بدون توجه به مرحله بیماری، قبل از وارد آمدن آسیب به بینایی، اقدام به درمان نمایید.
روشهای تشخیص و راههای درمان افتادگی پلک در زنان و مردان
تشخیص دقیق علت افتادگی پلک، اولین گام برای انتخاب مسیر درمان مناسب در شما است. پزشک متخصص ابتدا با معاینه فیزیکی، سنجش میدان بینایی و بررسی عملکرد عضلات چشم، شدت پتوز را ارزیابی میکند. بر اساس علت زمینهای و میزان شلشدگی بافت، راهکارهای درمانی جراحی و غیرجراحی گوناگونی برای شما تجویز میشود. اصلیترین روشهای درمان افتادگی پلک عبارتند از:
- جراحی ترمیم عضله بالابرنده پلک (جراحی پتوز)
- جراحی برداشتن پوست و چربی اضافه (بلفاروپلاستی)
- استفاده از قطرههای چشمی محرک انقباض عضلانی
- تزریق سم بوتولینوم (بوتاکس) توسط پزشک متخصص
- لیفت با نخهای کلاژنساز
- پلاسماجت و لیزردرمانی برای افتادگیهای بسیار خفیف
- درمان بیماریهای زمینهای عصبی یا خودایمنی
پزشک معالج شما با در نظر گرفتن سن، آناتومی چهره و وضعیت بیناییتان، بهترین روش درمانی را پیشنهاد خواهد داد.
سوالات متداول
آیا افتادگی پلک فقط ناشی از افزایش سن است؟
خیر، عواملی مانند ژنتیک، ضربه، بیماریهای عصبی و استفاده طولانیمدت از لنز تماسی نیز میتوانند در هر سنی باعث بروز پتوز در شما شوند.
آیا دلایل افتادگی پلک در زنان و مردان متفاوت است؟
بله، در زنان تغییرات هورمونی و لوازم آرایشی و در مردان آسیبهای ناشی از نور آفتاب، مشاغل سنگین و ضخامت بافت پوست نقش پررنگتری دارند.
آیا افتادگی پلک میتواند باعث کاهش بینایی در شما شود؟
بله، در صورت پیشرفت پتوز و پوشانده شدن مردمک چشم، میدان دید فوقانی و جانبی شما به شدت محدود میگردد.
سخن پایانی
افتادگی پلک عارضهای قابل درمان است و اقدام زودهنگام شما مانع از کاهش دید و فشارهای عضلانی ناشی از آن میشود. با توجه به تفاوتهای آناتومیک و فیزیولوژیک میان زنان و مردان، مشاوره با یک پزشک متخصص چشم به شما این امکان را میدهد تا مناسبترین راهکار جراحی یا غیرجراحی را بر اساس شرایط اختصاصی خود دریافت نموده و نتیجهای ماندگار و طبیعی به دست آورید.
اگر شما هم به دنبال این هستید که افتادگی پلک خود را به بهترین شکل ممکن درمان کنید، بدون شک باید از خدمات کلینیک زیبایی باراد در این زمینه بهرهمند شوید. برای دریافت مشاوره اولیه، همین حالا با ما تماس بگیرید.
