کندن وسواسی موهای ابرو یا تریکوتیلومانیا چیست؟ چگونه میتوان این اختلال را تشخیص داد؟ راهکارهای درمان و کنترل آن کدام است؟
کندن وسواسی مو یا تریکوتیلومانیا یک نوع اختلال روانی است که در آن فرد خودآگاه یا ناخودآگاه تمایل زیادی برای کندن موهای سر، ابرو، مژه و یا سایر قسمتهای بدن خود دارد. این اختلال با درجههای مختلفی در افراد ایجاد میشود که از خفیف تا شدید متغیر است. نوع خفیف این مشکل را میتوان کنترل و درمان کرد. اما در نوع شدید آن ممکن است بخشهایی از مو به طور کامل از بین برود و فرد دچار طاسی شود.
در چنین شرایطی اعتماد به نفس افراد از بین میرود و زیبایی افراد دچار اختلال میشود. به ویژه کسانی که موهای ابروی خود را به طور کامل میکنند، بیشتر از سایر افراد در معرض کاهش اعتماد به نفس و زیبایی قرار دارند. بنابراین ممکن است به ناچار مجبور به انجام عمل کاشت ابرو شوند. اگر شما نیز علائم این بیماری را دارید و به دنبال راهکارهای درمانی آن هستید، تا انتها این مقاله از درمانگاه پوست و مو باراد را به طور کامل همراهی کنید.
کندن وسواسی موهای ابرو چیست؟
کندن وسواسی موهای ابرو یا سایر نقاط بدن که به اصطلاح پزشکی تریکوتیلومانیا نام دارد، یک اختلال روانی یا وسواسی است. طی این اختلال افراد تمایل اجباری به خروج موهای بدن خود از ریشه دارند. این اتفاق به مرور منجر به ریزش سکهای ابرو و ایجاد نقاط خالی در ابرو و قسمتهای مختلف بدن از مو میشود. چنین افرادی بیشتر تمایل دارند که به موهای نواحی سر یا ابروی خود آسیب وارد کنند.
عواملی چون استرس، اضطراب، کسالت، بیماری و مشکلات محیطی میتواند بر روی ایجاد چنین اختلالی در افراد تاثیر بگذارد. تریکوتیلومانیا معمولاً اثرات منفی زیادی بر روی سلامت روان افراد میگذارد. این مشکل اگر در کودکی یا نوجوانی رخ دهد، ممکن است آینده افراد را دچار اختلال کند. بنابراین باید هرچه سریعتر به دنبال راهکار درمان این اختلال وسواسی باشید. خوشبختانه این اختلال درمان دارد و شما میتوانید به راحتی با مراجعه به پزشک، متناسب با حالتی که دارید، خیلی زود درمان این بیماری را آغاز نمایید.
انواع تریکوتیلومانیا در ابرو
فردی که به مو کنی وسواسی ابرو مبتلا باشد، ممکن است گاهی فقط چند تار و یا گاهی کل ابروهای خود را از بین ببرد. در چنین شرایطی بخشهایی از ابرو در نواحی مختلف آن از بین میرود. بنابراین ابروها نامتقارن و ناقص میشود و در نتیجه پوست ابرو دچار عوارضی چون قرمزی خواهد شد. تریکوتیلومانیا معمولاً به دو نوع خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم میشود.
در نوع خودآگاه آن افراد از روی عمد و برای اینکه استرس خود را کاهش دهند، شروع به خروج موهای ابرو میکنند. اما در نوع ناخودآگاه آن افراد بدون اینکه متوجه اقدام خود باشند، موهای ابروی خود را میکنند. این اتفاقات معمولاً در هنگام خستگی، مطالعه کتاب یا تماشای تلویزیون برای افراد رخ میدهد و ناشی از بروز احساسات افراد است. یعنی برخی از افراد زمانی که موهای خود به ویژه موهای ابرو را میکنند، احساس رضایت و خوشنودی میکنند. به همین دلیل این کار را ادامه میدهند تا احساسات مثبت خود را حفظ کنند.
از طرفی برخی از افراد نیز برای مقابله با احساساتی چون استرس، عصبانیت، خستگی و بیحوصلگی اقدام به خروج موهای خود از ریشه میکنند. بنابراین این حالت باید به طور کامل توسط پزشک متخصص بررسی شود و پزشک پس از دریافت شرح حال کامل، اقدام به تجویز راهکارهای درمانی در افراد کند.
علائم مو کنی وسواسی ابرو یا تریکوتیلومانیا چیست؟
شایعترین علائمی که فرد مبتلا به مو کنی وسواسی ابرو دارد، این است که به طور مداوم موهای ابروی خود را میکند. از مهمترین نشانه فرد مبتلا به تریکوتیلومانیا میتوان به این نکته اشاره کرد که پس از مدتی از یک نقطه صرف نظر میکند و موهای نواحی دیگر بدن را میکند. از مهمترین علائم تریکوتیلومانیا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فردی که به این مشکل مبتلا باشد، فشار عصبی زیادی را قبل از مو کنی احساس میکند. همچنین زمانی که در برابر این اقدام مقاومت میکند، احساس تنش و فشار در فرد افزایش مییابد.
- فردی که به این اختلال مبتلا باشد پس از اینکه موهای خود را میکند، احساس رضایت و خوشنودی دارد و از این عمل پشیمان نیست.
- چنین افرادی به تدریج موهای ابروی خود را از دست میدهند و به کچلی مبتلا میشوند. البته برخی از افراد علاوه بر ابرو، موهای نواحی دیگر بدن از جمله موهای سر و مژههای خود را نیز میکنند.
- از دیگر علائم این مشکل میتوان به این اشاره کرد که افراد موهایی را که میکنند، میجوند.
- افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا ممکن است موها را پس از اینکه از ریشه خارج کردند، به صورت و لبهای خود بکشند یا با آن بازی کنند.
- این افراد اراده ضعیفی دارند و با وجود اینکه به طور مداوم قصد ترک این کار را دارند، در انجام آن موفق نیستند.
- به دلیل مشکلات و استرسهایی که بر اثر این کار تحمل میکنند، در محل کار، مدرسه و اجتماعات دیگر دچار مشکل میشوند.
- این افراد در کنار مو کنی ممکن است اقدامات دیگری نیز انجام دهند و به ناخنها یا لبهایشان آسیب وارد کنند.
نکته بارز این افراد این است که ممکن است موهای خود را در تنهایی بکنند و این اقدام را از دید سایر افراد مخفی نگه دارند.
دلایل کندن وسواسی موهای ابرو چیست؟
عامل اصلی اختلال تریکوتیلومانیا هنوز مشخص نیست. اما این اختلال ممکن است بر اثر مشکلات ژنتیکی و فاکتورهای محیطی به وجود آید. متاسفانه افرادی که همواره در معرض استرس قرار میگیرند، بیشتر از سایر افراد به این مشکل مبتلا میشوند. به همین دلیل است که این اختلال همانند بیماری آلوپسی فیبروزان فرونتال در بانوان شایعتر است. البته در کودکان پسر و دختر این اختلال به صورت یک میزان مشاهده میشود.
مهمترین دلایل ابتلا به بیماری تریکوتیلومانیا میتواند موارد زیر باشد:
ژنتیک
اولین عامل موثر بر تریکوتیلومانیا، ژنتیک است. بر اساس پژوهشات اگر یکی از اعضای خانواده به ویژه اعضای درجه یک مانند پدر، مادر، خواهر و برادر به این اختلال یا اختلالات مشابه وسواسی مبتلا باشد، احتمال اینکه یکی دیگر از اعضای خانواده نیز درگیر شود، وجود دارد. به این نوع اختلالات، اختلالات OCD میگویند، که افراد را درگیر افکار و رفتارهای مزاحم و تکراری میکند.
مبتلایان به این اختلال معمولاً به طور مداوم برخی از کارها را تکرار میکنند تا از اضطراب و استرس خود کم کنند. علاوه بر اینکه این افراد موهای خود را میکنند، ممکن است اقدامات دیگری مانند شستشوی بیش از اندازه دستها، شمارش اشیا یا بررسی قفل در را نیز انجام دهند.
عوامل روانی و هیجانی
دیگر وضعیتی که میتواند در تشدید این بیماری موثر باشد، وضعیت روحی و روانی افراد است. معمولاً افرادی که در مواجهه با استرس قرار دارند، برای کنترل وضعیت خود، موهای ابرو یا سایر نواحی بدن خود را میکنند. مشکلات خانوادگی، افسردگی، تنهایی، بیحوصلگی و غیره میتواند از مهمترین دلایلی باشد که افراد را برای ابتلا به تریکوتیلومانیا تحریک کند.
در این وضعیت زمانی که فرد ابروهای خود را میکند، برای لحظاتی میتواند استرس خود را کنترل کند و به آرامش برسد. اما در نهایت این کار با پشیمانی همراه است و فرد را دچار عذاب وجدان میکند.
مکانیزم دفاعی، موثر در کندن وسواسی موهای ابرو
مکانیزم دفاعی نیز میتواند در ایجاد این اختلال روانی تاثیر بگذارد. به طور مثال وقتی یک کودک ناراحت است، به صورت کاملاً تصادفی موهای خود را میکند و بعد از آن احساس آرامش میکند. اگر این عمل هر بار پس از ناراحتی تکرار شود، مغز به این حرکت عادت میکند و این روش را یک راه حل برای تخلیه تنش و دفاع در برابر احساسات منفی تلقی میکند.
تغییرات شیمیایی
بر اساس مطالعات، در برخی از افراد مبتلا به این بیماری، مغز این افراد به درستی کار نمیکند و در نواحی تکانهها دچار اختلال است. به همین دلیل است که این افراد در کنترل رفتارهای ناگهانی خود دچار ضعف هستند و از این طریق احساسات خود را کنترل میکنند.
عوامل محیطی
عوامل محیطی نیز میتواند بر روی این اختلال تاثیر بگذارد و آن را تشدید کند. به طور مثال قرارگیری در شرایط پرتنش مانند طلاق والدین، قوانین سخت مدرسه و حضور در شرایط رقابتی میتواند این وضعیت را در افراد ایجاد کند.
به همین دلیل است که کودکان و نوجوانان که در معرض چنین مشکلاتی قرار دارند، بیشتر دچار اختلالات وسواس گونه میشوند و موهای خود را میکنند. همچنین وجود حس خارش یا موهای زائد در ابرو نیز میتواند یک عاملی باشد که افراد را برای مو کنی ابرو مجاب کند.
عوارض مو کنی ابرو از ریشه
زمانی که فولیکولهای مو را از ریشه میکنید، عوارضی برای شما ایجاد میشود که میتواند علاوه بر کاهش زیبایی، به کاهش اعتماد به نفس شما نیز منجر شود.
اولین عوارضی که خروج وسواسی موهای ابرو برای افراد به وجود میآورد، عوارض روانی مانند اضطراب، افسردگی و انزوا است که افراد را از جامعه دور میکند. از دیگر عوارض تریکوتیلومانیا در ابرو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آسیب به فولیکولهای ابرو: زمانی که موهای ابرو را از ریشه میکنید، به فولیکولهای مو آسیب وارد میشود و منجر به ریزش ابروها میشود.
- عفونت پوست: با خروج مداوم فولیکولهای ابرو، پوست ابرو آسیب میبیند و فضا برای فعالیت میکروارگانیسمهایی چون ویروس و باکتری در ابرو فراهم میشود. بنابراین در این شرایط عوارضی چون عفونت در ابرو دور از انتظار نیست.
- زخم پوست: برخی مواقع ممکن است افراد به قدری شدید فولیکولهای ابرو را بکنند که منجر به آسیب دیدگی جدی پوست ابرو شود. این وضعیت برای افراد زخم و اسکار در ابرو به وجود میآورد.
- کاهش تراکم مو در ابرو: زمانی که فولیکولها را از ریشه میکنید، تراکم ابروهای شما نیز کاهش مییابد.
روند تشخیص تریکوتیلومانیا
همانطور که گفتیم این بیماری باید در سریعترین زمان ممکن تشخیص داده شود تا بتوانید هرچه سریعتر روند درمان خود را آغاز کنید. زمانی که خود یا اطرافیان خود به صورت غیر ارادی یا حتی ارادی فولیکولهای ابروی خود را میکنید و نمیتوانید این عادت را کنار بگذارید، باید در مرحله اول به پزشک متخصص مراجعه کنید. روانپزشک یا درمانگر بالینی در این شرایط میتواند به بیماران کمک کند.
در مرحله اول پزشک شرح حال دقیقی از بیمار میگیرد و شرایط او را بررسی میکند. همچنین بررسی الگوهای رفتاری نیز میتواند به پزشک کمک کند تا تشخیص درستی از این بیماری بدهد.
معاینه پوست و موی ابرو نیز میتواند به پزشک کمک کند تا این بیماری را از سایر بیماریهایی چون آلوپسی آره آتا تشخیص دهد. در انتها پس از تشخیص صحیح میتوان روند درمان این بیماری را آغاز کرد.
روشهای درمان کندن وسواسی موهای ابرو
اگرچه این وسواس فکری میتواند در مرحله اول یک عادت ساده باشد، اما این اختلال روانی میتواند در صورت عدم درمان تشدید پیدا کند. از موثرترین راهکارهای درمانی که برای درمان تریکوتیلومانیا موثر است، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
درمان شناختی – رفتاری
موثرترین راهکار درمانی که در این شرایط برای افراد موثر است، استفاده از درمان CBT یا شناختی – رفتاری است. در این روش فرد مبتلا عامل محرک این حرکت را بررسی میکند و آموزش میبیند که رفتارهای سالم را جایگزین آن کند. در واقع پزشک در این روش درمانی به بیمار آموزش میدهد تا واکنش متفاوتی به جای مو کنی ارائه دهد.
دارو درمانی برای کندن وسواسی مو ابرو
در مواردی که این بیماری با اضطراب یا افسردگی همراه باشد، پزشک از داروهای ضد افسردگی و ضد استرس برای بیمار استفاده میکند. اگرچه این داروها با کنترل استرس و افسردگی بیماران میل آنها را به مو کنی کم میکند، اما به تنهایی کافی نیست و باید به عنوان یک درمان مکمل به آن نگاه کرد.
روشهای حمایتی
استفاده از سایر روشها مانند استفاده از توپهای ضد استرس، ورزشهایی چون یوگا و مدیتیشن و تمرینات متمرکز میتواند تا حد زیادی میل افراد را به مو کنی کاهش دهد. حمایت خانواده و مراجعه به بهترین روانپزشک میتواند به بیمار برای درمان این وضعیت کمک کند. در نهایت پس از اینکه با استفاده از راهکار موثر توانستید این وضعیت را در خود کنترل کنید، با مراجعه به بهترین کلینیک زیبایی تهران میتوانید عمل کاشت ابرو انجام دهید و زیبایی را به ابروهای خود بازگردانید.
نتیجهگیری
کندن وسواسی موهای ابرو یک اختلال مزمن است که طی آن فرد موهای ابروی خود را میکند. این اختلال معمولاً بر اثر استرس، افسردگی و عوامل محیطی ایجاد میشود. در این شرایط زیبایی ابروها دچار اختلال میشود. بنابراین باید هرچه سریعتر با مراجعه به روانپزشک این مشکل را درمان کنید. سپس میتوانید با مراجعه به درمانگاه پوست و مو باراد نواقص ابروهای خود را از بین ببرید.
سوالات متداول
تفاوت مو کنی وسواسی ابرو با ریزش موی طبیعی چیست؟
در ریزش موی وسواسی، موها به شکل غیرطبیعی و ناهماهنگ میریزد. اما در ریزش موی طبیعی از یک الگوی مشخص پیروی میشود.
عوارض تریکوتیلومانیا چیست؟
عوارضی چون طاسی، عفونت، زخم، کاهش اعتماد به نفس، کاهش زیبایی و افزایش انزوا از مهمترین عوارض این بیماری است.
آیا این بیماری درمان قطعی دارد؟
درمان قطعی این بیماری در همه موارد ممکن نیست؛ زیرا ممکن است با اختلالات مزمن همراه باشد.
بهترین روش درمان مو کنی ابرو از ریشه چیست؟
تنها کسی که میتواند تعیین کند کدام روش از سایر روشها بهتر است، پزشک متخصص است. اما به طور کلی رفتار درمانی، دارو درمانی و درمانهای حمایتی میتواند به کنترل و درمان این بیماری کمک کند.
