آنچه در این مقاله میخوانید:
- افتادگی پلک بعد از ضربه ممکن است به دلیل تورم، آسیب عضله، بافت نگهدارنده یا عصب ایجاد شود.
- تفاوت افتادگی واقعی پلک با تورم فقط با معاینه چشمپزشک مشخص میشود.
- تاری دید، دوبینی، درد شدید و محدودیت حرکت چشم از علائم هشداردهنده هستند.
- کاهش بینایی، تفاوت مردمکها و بیرونزدگی چشم نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارند.
- پزشک برای تشخیص علت افتادگی، پلک، بینایی، مردمک و حرکت چشم را بررسی میکند.
- درمان افتادگی پلک به شدت آسیب و علت ایجاد آن بستگی دارد.
- از مالیدن چشم، فشار دادن پلک و مصرف خودسرانه قطره چشمی خودداری کنید.
- افتادگی پلک پس از ضربه، حتی بدون درد، به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
افتادگی پلک بعد از ضربه ممکن است در اثر تورم، کبودی یا آسیب به عضلات و اعصاب اطراف چشم ایجاد شود. گاهی این مشکل موقتی است و با کاهش التهاب بهبود پیدا میکند، اما در برخی موارد میتواند نشانه آسیب جدیتر باشد. توجه به علائم همراه مانند تاری دید، دوبینی، درد شدید و محدودیت حرکت چشم اهمیت زیادی دارد.
در این مطلب، علتهای افتادگی پلک پس از ضربه، علائم هشداردهنده، روش تشخیص، درمان و مراقبتهای لازم را بررسی میکنیم تا زمان مناسب مراجعه به پزشک را بهتر تشخیص دهید.
افتادگی پلک بعد از ضربه چیست و چه تفاوتی با تورم پلک دارد؟
افتادگی پلک بعد از ضربه زمانی رخ میدهد که پلک بالایی پایینتر از حالت معمول قرار بگیرد و بخشی از چشم را بپوشاند. این حالت ممکن است باز کردن چشم را برای شما دشوار کند یا میدان دیدتان را محدود کند. گاهی پس از ضربه، تورم و کبودی پلک ظاهری شبیه افتادگی ایجاد میکند، اما این دو حالت همیشه یکسان نیستند.
در تورم پلک، معمولا پفکردگی، کبودی یا حساسیت در اطراف چشم دیده میشود و ممکن است با کاهش ورم، ظاهر پلک هم تغییر کند. در افتادگی پلک یا پتوز، لبه پلک بالایی پایینتر از جای معمول میایستد. این مشکل میتواند در اثر آسیب به عضله بالابرنده پلک، بافتهای نگهدارنده آن یا اعصاب کنترلکننده حرکت پلک ایجاد شود. شدت ضربه و محل آسیب در بروز این وضعیت نقش دارند.
تشخیص تفاوت میان تورم و افتادگی واقعی همیشه با مشاهده در خانه ممکن نیست. اگر بعد از ضربه متوجه پایینماندن پلک، دشواری در باز کردن چشم یا تغییر در دید خود شدید، برای معاینه به پزشک مراجعه کنید. ارزیابی پزشکی کمک میکند علت مشخص شود و آسیبهای احتمالی چشم یا اطراف آن بررسی شوند.
Adults get ptosis (called involutional or acquired ptosis) when the levator muscle stretches or separates away from their eyelid. This can be caused by aging or an eye injury.
در بزرگسالان، پتوز که به آن افتادگی پلک وابسته به سن یا اکتسابی نیز گفته میشود، زمانی رخ میدهد که عضله بالابرنده پلک کشیده شود یا از پلک جدا شود. این وضعیت میتواند بر اثر افزایش سن یا آسیب به چشم ایجاد شود.
به نقل از سایت aao
ضربه چگونه میتواند به عضلات، اعصاب یا حدقه چشم آسیب بزند؟
پس از ضربه به چشم یا اطراف آن، ممکن است پلک دچار تورم و کبودی شود. این تغییرات گاهی باعث میشوند پلک سنگین به نظر برسد و پایینتر از حالت معمول قرار بگیرد. در چنین شرایطی، افتادگی ممکن است موقتی باشد و با کاهش تورم کمتر شود. بااینحال، ضربه شدیدتر میتواند به ساختارهایی آسیب بزند که پلک را بالا نگه میدارند، از جمله عضله بالابرنده پلک یا بافت پیوندی متصل به آن. کشیدگی یا پارگی این بافتها ممکن است به افتادگی پلک بعد از ضربه منجر شود.
ضربه همچنین میتواند به اعصابی آسیب برساند که حرکت پلک را کنترل میکنند. در مواردی، آسیب به استخوانهای حدقه یا بافتهای اطراف چشم نیز رخ میدهد و ممکن است با تورم، خونمردگی یا اختلال در حرکت چشم همراه باشد. شدت و محل ضربه در نوع آسیب نقش دارند.
بنابراین، از روی ظاهر پلک بهتنهایی نمیتوانید علت افتادگی پلک ناگهانی را مشخص کنید. اگر افتادگی پلک پس از ضربه ادامه پیدا کرد، بدتر شد یا با تغییر دید و حرکت چشم همراه بود، برای معاینه به پزشک مراجعه کنید.

افتادگی پلک بعد از ضربه با چه علائمی همراه است؟
پس از ضربه، ممکن است پایینآمدن پلک بالایی را در یک چشم یا هر دو چشم ببینید. گاهی افتادگی واضح است و گاهی فقط هنگام نگاهکردن به جلو یا بالا متوجه تفاوت دو پلک میشوید. همچنین ممکن است تورم یا کبودی، تشخیص افتادگی واقعی را دشوار کند. علائم به محل و شدت آسیب بستگی دارند و همه افراد نشانههای یکسانی ندارند.
علائمی که ممکن است همراه افتادگی پلک بعد از ضربه مشاهده کنید، عبارتاند از:
- پایینماندن پلک بالایی
- نامتقارنشدن پلکها
- احساس سنگینی در پلک
- دشواری در باز نگهداشتن چشم
- محدودشدن میدان دید، بهویژه در بخش بالایی
- بالا بردن ابرو برای بازتر دیدن چشم
- تورم یا کبودی اطراف چشم
- درد یا حساسیت پلک
- اشکریزش یا قرمزی چشم
- تاری دید یا دوبینی
اگر پس از ضربه فقط تورم و کبودی دارید، ممکن است ظاهر پلک با فروکشکردن تورم تغییر کند، اما نمیتوانید تنها بر اساس این نشانهها علت افتادگی را مشخص کنید. به تغییرات پلک و دید خود توجه کنید و زمان شروع علائم را به خاطر بسپارید. اگر افتادگی ادامه پیدا کرد، بیشتر شد یا با درد، تاری دید، دوبینی یا مشکل در حرکت چشم همراه بود، برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.
پزشک با معاینه چشم و پلک تشخیص میدهد که نشانهها به تورم مربوطاند یا به آسیب عضله، بافت نگهدارنده پلک یا عصب.
کدام علائم هشداردهنده را باید جدی بگیرید؟
افتادگی پلک بعد از ضربه همیشه به معنای آسیب جدی نیست، اما بعضی علائم میتوانند نشاندهنده آسیب چشم، عصب یا حدقه باشند. اگر پس از ضربه با تغییر ناگهانی در بینایی یا حرکت چشم روبهرو شدید، منتظر نمانید تا علائم خودبهخود برطرف شوند. بررسی بهموقع کمک میکند علت مشخص شود و درمان مناسب را دریافت کنید. این علائم هشداردهنده در افتادگی پلک یک چشم، شامل موارد زیر هستند:
- کاهش ناگهانی یا از دستدادن بینایی
- دوبینی یا تاری دیدی که برطرف نمیشود
- درد شدید چشم یا افزایش درد
- ناتوانی در حرکتدادن چشم یا محدودشدن حرکت آن
- تفاوت اندازه مردمکها
- بیرونزدگی چشم یا تغییر واضح موقعیت آن
- خونریزی داخل چشم یا وجود خون روی سطح چشم
- سردرد شدید، تهوع یا استفراغ پس از ضربه
- بیحسی یا ضعف در بخشی از صورت
- افتادگی پلکی که ناگهان بیشتر میشود
در صورت مشاهده هر یک از این نشانهها، فورا به اورژانس مراجعه کنید یا از خدمات اورژانسی کمک بگیرید. چشم را فشار ندهید و برای بازکردن پلک آسیبدیده تلاش نکنید. اگر افتادگی پلک بدون این علائم هم باقی مانده یا تغییر کرده است، در اولین فرصت توسط چشمپزشک معاینه شوید. تشخیص علت افتادگی پلک بعد از ضربه فقط با بررسی پزشکی امکانپذیر است. بنابراین، ظاهر پلک بهتنهایی معیار کافی برای ارزیابی شدت آسیب نیست.

چه زمانی باید پس از ضربه به چشم فورا به اورژانس مراجعه کنید؟
اگر پس از ضربه به چشم دچار کاهش ناگهانی بینایی، دوبینی شدید یا ناتوانی در حرکتدادن چشم شدید، فورا به اورژانس مراجعه کنید. این نشانهها ممکن است با آسیب جدی چشم، عصب یا استخوانهای حدقه ارتباط داشته باشند و نباید بررسی آنها را به تعویق بیندازید. بیرونزدگی چشم، خونریزی قابلتوجه، درد شدید یا افزایشیابنده و تفاوت اندازه مردمکها نیز نیاز به ارزیابی فوری دارند.
در صورت همراهی افتادگی پلک با سردرد شدید، تهوع، استفراغ، ضعف یا بیحسی صورت، از خدمات اورژانسی کمک بگیرید. بهویژه اگر این علائم پس از ضربه ایجاد شدهاند یا شدت گرفتهاند. تا زمان معاینه، به چشم فشار وارد نکنید و برای بازکردن پلک یا خارجکردن جسمی که در چشم فرو رفته است تلاش نکنید. اگر دید شما مختل شده، خودتان رانندگی نکنید.
حتی اگر علائم شدید در افتادگی پلک بعد از ضربه ندارید، افتادگی تازهای که پس از ضربه ایجاد شده است باید توسط پزشک بررسی شود. مراجعه بهموقع کمک میکند آسیبهای احتمالی تشخیص داده شوند و درمان مناسب را دریافت کنید.
پزشک افتادگی پلک ناشی از ضربه را چگونه تشخیص میدهد؟
برای تشخیص علت افتادگی پلک بعد از ضربه، پزشک درباره زمان و نحوه آسیب، شدت ضربه و تغییراتی که در بینایی یا حرکت چشم داشتهاید سوال میکند. بهتر است داروهای مصرفی و بیماریهای زمینهای خود را نیز به او اطلاع دهید. سپس پزشک وضعیت پلک، مردمکها و حرکت هر دو چشم را بررسی میکند و میزان بازشدن پلک و قدرت عضله بالابرنده آن را میسنجد.
در معاینه، ممکن است بینایی شما با هر چشم جداگانه ارزیابی شود. پزشک همچنین اطراف چشم و استخوانهای حدقه را از نظر تورم، کبودی، حساسیت یا نشانههای آسیب بررسی میکند. این بررسیها کمک میکنند افتادگی واقعی پلک از پایینآمدن موقت پلک در اثر ورم تشخیص داده شود و آسیب احتمالی به عضله، بافت نگهدارنده یا عصب ارزیابی شود.
اگر شدت ضربه یا علائم شما نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد، پزشک ممکن است تصویربرداری مانند سیتیاسکن را درخواست کند. نوع آزمایش به یافتههای معاینه و نشانههایی مانند دوبینی، محدودیت حرکت چشم یا تغییر بینایی بستگی دارد. پس از مشخصشدن علت و میزان آسیب، پزشک درباره درمان مناسب و زمان پیگیری با شما صحبت میکند.
درمان افتادگی پلک بعد از ضربه چگونه انتخاب میشود؟
درمان افتادگی پلک بعد از ضربه به علت و شدت آسیب بستگی دارد. پزشک ابتدا مشخص میکند که پایینآمدن پلک به تورم مربوط است یا عضله، بافت نگهدارنده یا عصب آسیب دیده است. اگر افتادگی ناشی از ورم باشد و آسیب جدی دیگری وجود نداشته باشد، ممکن است با کاهش التهاب وضعیت پلک بهتر شود. در این مدت، پیگیری پزشکی اهمیت دارد تا تغییر علائم بررسی شود.
اگر افتادگی پلک به آسیب عضله یا بافتهای نگهدارنده مربوط باشد، پزشک زمان مناسب درمان را با توجه به نوع آسیب و وضعیت چشم تعیین میکند. گاهی جراحی برای اصلاح افتادگی لازم میشود، اما معمولا ابتدا باید آسیبهای همراه بررسی و درمان شوند. اگر مشکل بینایی یا آسیب دیگری وجود داشته باشد، درمان آن نیز در اولویت قرار میگیرد.
بدون معاینه، از قطره یا داروی چشمی استفاده نکنید و برای تصمیمگیری درباره جراحی به ظاهر پلک اکتفا نکنید. برنامه درمانی مناسب پس از ارزیابی چشمپزشک مشخص میشود.

برای مراقبت از پلک آسیبدیده چه کارهایی انجام دهید؟
پس از ضربه به پلک، چشم را نمالید و به ناحیه آسیبدیده فشار وارد نکنید. اگر ضربه خفیف بوده و زخم باز یا جسمی در چشم وجود ندارد، میتوانید پارچهای تمیز و خنک را بدون فشار روی پلک بسته قرار دهید. یخ را مستقیم روی پوست نگذارید. برای مصرف مسکن یا قطره چشمی نیز با پزشک یا داروساز مشورت کنید و از داروهای تجویزشده برای فرد دیگر استفاده نکنید.
اگر لنز تماسی دارید و بیرونآوردن آن باعث درد یا فشار میشود، برای این کار تلاش نکنید و از پزشک کمک بگیرید. تا زمان بهبود، از آرایش چشم و فعالیتهایی که احتمال ضربه دوباره را افزایش میدهند دوری کنید. علائم خود در افتادگی پلک بعد از ضربه، از جمله میزان افتادگی پلک و هرگونه تغییر در بینایی را پیگیری کنید.
در صورت درد شدید، تاری دید، دوبینی، خونریزی یا دشواری در حرکت چشم، فورا به اورژانس مراجعه کنید. مراقبت خانگی جای معاینه را نمیگیرد. اگر افتادگی پلک پس از ضربه ایجاد شده یا باقی مانده است، برای ارزیابی به چشمپزشک مراجعه کنید.
سوالات متداول
آیا افتادگی پلک بعد از ضربه همیشه دائمی است؟
خیر، افتادگی ناشی از تورم ممکن است با کاهش ورم بهتر شود، اما آسیب عضله یا عصب به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
آیا ضربه خفیف هم میتواند باعث افتادگی پلک شود؟
بله، حتی ضربهای که خفیف به نظر میرسد ممکن است به بافتها یا عضلات اطراف پلک آسیب بزند.
افتادگی پلک بعد از ضربه چه زمانی خطرناک است؟
اگر با کاهش بینایی، دوبینی، درد شدید، تفاوت اندازه مردمکها یا محدودیت حرکت چشم همراه باشد، نیاز به ارزیابی فوری دارد.
سخن پایانی
افتادگی پلک بعد از ضربه را نادیده نگیرید، حتی اگر درد یا علائم شدید نداشته باشید. این وضعیت ممکن است فقط به تورم مربوط باشد یا از آسیب عضله، عصب و ساختارهای اطراف چشم ناشی شود. در صورت کاهش بینایی، دوبینی، درد شدید، خونریزی یا محدودیت حرکت چشم، فورا به اورژانس مراجعه کنید. از مالیدن چشم و مصرف خودسرانه قطره نیز خودداری کنید و برای تشخیص دقیق، معاینه چشمپزشکی انجام دهید.
برای درمان این مشکل، پیشنهاد میکنیم همین حالا از خدمات کلینیک زیبایی باراد در این زمینه بهرهمند شوید.
